Türkiye’de yurt dışından getirilen mobil cihazlar ve akıllı telefonlar üzerindeki denetimler sıkılaştırılmaya devam ediyor. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni kararla birlikte, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yönetilen “Elektronik Kimlik Bilgisini Haiz Cihazların Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik” üzerinde çok kritik değişikliklere gidildi.
Yapılan son yasal düzenlemeler; yurt dışından yolcu beraberinde getirilen telefonların IMEI kayıt süreçlerinden, arızalanan cihazlardaki ana kart ve IMEI değişim prosedürlerine kadar birçok alanı yeniden şekillendiriyor. İşte Webtekno ve resmi veriler ışığında, telefon kullanıcılarını doğrudan etkileyecek yeni IMEI kurallarının detayları.
Arızalı Cihazlarda IMEI Değişimi Artık Sadece e-Devlet’te
Yeni yönetmelikle birlikte bürokrasiyi azaltmak ve sahteciliğin önüne geçmek adına önemli bir adım atıldı. Yurt dışından getirdiğiniz telefonun arızalanması sonucu cihazın kendisinin veya ana kartının değiştirilmesi durumunda yapılan IMEI değişim işlemleri tamamen dijitalleşti.
Eski sistemde bulunan “Abone Kayıt Merkezleri” (GSM operatör bayileri) üzerinden başvuru yapma zorunluluğu tamamen kaldırıldı. Artık arızaya bağlı IMEI değişim başvuruları sadece ve doğrudan e-Devlet Kapısı üzerinden ilk kayıt başvurusunu yapan kişi tarafından gerçekleştirilecek.
Ana Kart ve IMEI Değişim Belgelerine Sıkı Şartlar Geldi
BTK, teknik servisler ve ithalatçı firmalar tarafından düzenlenen değişim belgelerini daha sıkı bir denetime tabi tutuyor. e-Devlet üzerinden yapılacak IMEI değişim başvurularında, değişimi gerçekleştiren yetkili firmanın düzenlediği belgenin şu şartları taşıması zorunlu olacak:
- Değişimi yapan firmanın resmi unvanı ve güncel iletişim bilgileri belgede açıkça yer alacak.
- İşlemin “arızaya bağlı bir değişim” olduğu belgede net olarak belirtilecek.
- Değişen eski IMEI numarası ile yeni tanımlanan IMEI numarası yan yana evrakta bulunacak.
- Belgede firmanın resmi anteti, ıslak imzası veya kaşesi bulunmak zorunda olacak.
Siyah Listeye Alınan Cihazlar İçin “Anlık Bildirim” Zorunluluğu
Yönetmelikte yapılan bir diğer önemli güncelleme ise kaçak, klonlanmış veya yasal süresi içinde kaydedilmediği için “Siyah Liste”ye (kullanıma kapatılan cihazlar listesi) alınan telefonları kapsıyor.
Elektronik kimlik bilgisi siyah listede yer alan bir cihaz, herhangi bir GSM hattı takılarak yeniden kullanılmak istendiği anda, operatörler (Turkcell, Vodafone, Türk Telekom) bu durumu ve abonenin numarasını derhal ve anlık olarak BTK’ye bildirmekle yükümlü olacak. Bu hamleyle yasa dışı hat eşleştirmelerinin ve klonlama ağlarının tamamen çökertilmesi hedefleniyor.
Yabancı Misyon Mensuplarına e-Devlet Şartı
Dışişleri Bakanlığı tarafından vergi muafiyeti tanınan yabancı diplomatlar ve misyon mensupları da artık IMEI kayıt başvurularını e-Devlet üzerinden yapacak. Bu kişilerin cihazları, kimlik kartı geçerlilik süreleri boyunca “Beyaz Liste”de (açık konumda) tutulacak. Süre bittiğinde ise cihazlar 120 günlük yasal kullanım hakkının ardından otomatik olarak siyah listeye alınarak kapatılacak.
Yolcu Beraberinde Getirilen Cihaz İfadesi Netleştirildi
Yönetmeliğin genel metninde yer alan bazı muğlak ifadeler de yasal olarak netliğe kavuşturuldu. Mevzuatta daha önce sadece “Cihaza” olarak geçen ibareler, suiistimalleri engellemek adına “Yolcu beraberinde getirilen cihaza” şeklinde değiştirildi. Böylece kargo, posta veya ticari yollarla ülkeye giren cihazlar ile yolcuların kişisel olarak yanlarında getirdiği cihazların yasal sınırları tamamen ayrıştırıldı.
Yeni IMEI yönetmeliği, yurt dışından telefon getirenlerin haklarını arıza durumunda korumayı kolaylaştırırken, diğer yandan yasa dışı yollarla kayıt dışı cihaz kullananların hareket alanını oldukça daraltıyor. Özellikle bayi süreçlerinin aradan çıkarılarak arıza/değişim işlemlerinin tamamen e-Devlet’e taşınması, dürüst kullanıcılar için süreci hızlandıran oldukça olumlu bir reform olarak öne çıkıyor.
